Zamek Książąt Sułkowskich góruje nad Bielskiem-Białą. Skrywa historię wielu epok

Zamek Książąt Sulkowskich to jeden z najstarszych zabytków w Bielsku-Białej. Monumentalna budowla, górująca nad historyczną częścią miasta jest prawdziwym pomnikiem minionych lat – i to nie tylko przez swój wygląd. W jego wnętrzu znajduje się dziś Muzeum Historyczne podzielone na aż 9 sektorów tematycznych! 

Zanim powstał okazały Zamek Książąt Sułkowskich, znajdował się tutaj…gródek rozbójników?

Dziś Zamek Książąt Sułkowskich to obiekt kojarzony ze swojej masywności. Nic w tym dziwnego, skoro przez lata pełnił ważny punkt fortyfikacji Bielska, będąc jednocześnie warownią graniczną. Według miejskiej legendy jednak już w XIII wieku miał znajdować się tutaj drewniany gródek, należący do rozbójników, napadających na podróżne karawany kupieckie. Książę opolski Kazimierz miał wypędzić ów rozbójników i stworzyć tutaj dwór myśliwski. Wraz z ubiegiem lat, dworek rozrastał się, a w jego okolicy zaczęto budować miasto. 

Legenda ta znalazła swoje przynajmniej częściowe potwierdzenie w badaniach archeologicznych, dzięki którym odkryto, że w miejscu dzisiejszego zamku, faktycznie istniała drewniana zabudowa, zniszczona w drugiej połowie XIV wieku. Za sprawą księcia Cieszyńskiego Przemysława I Noszaka, obiekt „odbudowano”, jednak tym razem wzniesiony został murowany zamek – główny punkt bielskich fortyfikacji. 

Zamek i magnacka familia Sułkowskich

W następnych latach obiekt rozbudowywano. Przez blisko 200 lat stanowił siedzibę Piastów cieszyńskich. Od 1572 roku był swoistą „stolicą” administracyjno-gospodarczą bielskiego państwa stanowego, władanego przez przedstawicieli szlacheckich rodzin. Pod koniec wojny trzydziestoletniej został spalony i wymagał odbudowy. Mimo to przez długie lata po zniszczeniu wciąż był jedną z największych fortyfikacji na Śląsku. 

Sułkowscy pojawili się w zamku w 1752 roku, gdy przejęli władze w bielskim państwie stanowym. To właśnie z ich inicjatywy obszar ten zaczął funkcjonować jako księstwo. Sułkowscy w zamku rezydowali aż do 1945 roku. W międzyczasie obiekt ulegał kolejnym zniszczeniom ze względu na pożary panujące w mieście. Dzisiejszy wygląd zyskał w połowie XIX wieku z inicjatywy księcia Ludwika. 

Po zakończeniu II wojny światowej, obiekt przeszedł w ręce Państwa Polskiego. Stworzono w nim kilka instytucji kulturalnych m.in. dzisiejsze muzeum, które od blisko 43 lat jest jedynym użytkownikiem, najstarszej budowli w Bielsku-Białej. 

Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej – co znajdziemy w środku?

W ekspozycjach stałych Zamku Książąt Sułkowskich znajdziemy wiele historycznych wystaw i kolekcji, podzielonych na 9 sektorów. 

• Dzieje archeologiczno-historyczne Bielska-Białej i okolic 
• Strzelnica 
• Galeria malarstwa portretowego XIX i 1. połowy XX wieku 
• Galeria grafiki przełomu XIX i XX wieku 
• Galeria współczesnej sztuki bielsko-bialskiego regionu
• Biedermeier – salon mieszczański drugiej połowy XIX wieku 
• Salon Muzyczny 
• Galeria malarstwa europejskiego i polskiego XIX i XX wieku 
• Sala sztuki dawnej 

Każdy z działów oferuje eksponaty zarówno te opowiadające historię miasta oraz regionu, jak i poruszające szerszą tematykę ogólnopolską czy europejską. Ponadto ich pochodzenie datowane jest na różne epoki, nawet na okres prehistorii. Jedną z najobszerniejszych kolekcji z pewnością są „Dzieje archeologiczno-historyczne Bielska-Białej i okolic”. To właśnie za jej sprawą, goście muzeum mogą zapoznać się z najstarszymi dziejami Podbeskidzia, łącznie z zasiedlaniem terenu u schyłku epoki lodowcowej. Muzealna opowieść sięga również do średniowiecza, opowiadając dzieje zamku, kończąc w 1989 roku na transformacji ustrojowej. 

Interesująco prezentuje się także „Strzelnica”, kryjąca kolekcję broni i eksponatów łowieckich. Zobaczymy tutaj broń sieczną (europejskie szable, półszable, pałasze i szaszki), tasaki oraz bagnety, jak i broń palną. W bielskim muzeum znajduje się głównie broń krótka, czyli pistolety datowane nawet na lata 70. XVIII wieku. Warto również zatrzymać się przy broni z Dalekiego i Bliskiego Wschodu wyróżniającej się okazałym zdobieniem i dekoracjami. 

Wyjątkowy Salon Muzyczny i Biedermeier

Flagową salą w bielskim zamku jest natomiast Salon Muzyczny. Jego wyjątkowość wynika z faktu iż w zabytkowym skrzydle południowym, organizowane są wydarzenia kulturalne. XIX-wieczny klimat przepełniony jest klasycyzmem, nadwornym umeblowaniem i zdobieniem ścian. W centrum znajduje się zabytkowy fortepian. W tej ikonicznej dla obiektu sali muzealnej, raz w miesiącu organizowane są wydarzenia kulturalne unikalne w skali regionu – odczyty literackie oraz koncerty muzyczne. 

Równie wyjątkowy jest tzw. Biedermeier czyli salon mieszczański. Prezentuje on otoczenie, w którym żyła mieszczańsko-przemysłowa społeczność – sposób umeblowania oraz zdobienia. Znajdują się tutaj również portrety i obrazy słowackiego artysty Petera Michała Bohuna, znanego w regionie przez swoje podejście do szczegółów. 

Bohúň był przede wszystkim znanym znakomitym portrecistą, a także autorem scen rodzajowych, historycznych i religijnych. Jego malarstwo – poprzez drobiazgowe oddanie wszelkich elementów i szczegółów stroju, materii tkanin, biżuterii, szlachetnych kamieni, misternie upiętych fryzur – dostarcza wielu informacji o ówczesnym ubiorze, uczesaniu, wystroju wnętrz, codziennych zajęciach i obyczajowości – czytamy na stronie Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej.

Godziny otwarcia i cennik

Zamek Książąt Sułkowskich jest dostępny dla zwiedzających w następujących godzinach:

• poniedziałek – nieczynne
• wtorek i sobota 9:00-15:00
• środa i piątek 9:00-16:00
• czwartek 11:00-18:00
• niedziela 10:00-17:00

Cennik biletów prezentuje się następująco:

• Bilet cały – 30 zł
• Bilet ulgowy – 18 zł
• Bilet senior – 17 zł 
• Bilet rodzinny – 65 zł 

Zamek Książąt Sułkowskich to historyczna opowieść w samym centrum miasta 

Zamek Książąt Sułkowskich to miejsce, które historią sięga aż do średniowiecza, opowiadając przy tym początki dziejów regionu. Monumentalna fortyfikacja to najważniejszy punkt architektury Bielska-Białej. Dziś, zwiedzając stare miasto nie sposób przejść obok niego obojętnie, a skrywana w nim różnorodna ekspozycja, sprawia, że każdy odwiedzający, może znaleźć interesujące go zabytki.