FOTO Śląskie chce chronić lokalne języki. Będą konsultacje i wsparcie dla nauczycieli
W województwie śląskim przygotowano strategię ochrony języków śląskiego i wilamowskiego. Dokument ma pomóc w zachowaniu lokalnego dziedzictwa językowego i wspieraniu edukacji regionalnej. Podczas konferencji prasowej w Katowicach zapowiedziano konsultacje strategii oraz przedstawiono działania na rzecz kształcenia nauczycieli. Samorząd województwa planuje również przeznaczyć 11,7 tys. zł na dofinansowanie studiów podyplomowych dla dziewięciu nauczycieli.
W Gmachu Sejmu Śląskiego w Katowicach odbyła się konferencja poświęcona przyszłości języków lokalnych. W spotkaniu uczestniczyli m.in. marszałek województwa śląskiego Wojciech Saługa, senator Halina Bieda, posłanki Urszula Koszutska i Monika Rosa oraz prof. Jolanta Tambor z Uniwersytetu Śląskiego.
Głównym tematem była przygotowana przez środowisko naukowe strategia ochrony języków lokalnych. Jej celem jest wspieranie zachowania języka śląskiego i wilamowskiego oraz przekazywania wiedzy o nich kolejnym pokoleniom.
Strategia ochrony języków śląskiego i wilamowskiego. Zapowiedziano konsultacje
Dokument opracowano w ramach Centrum Badań Języka Śląskiego i Antropologii Regionalnej. Jak wyjaśniła prof. Jolanta Tambor z Uniwersytetu Śląskiego, ochrona języków lokalnych wymaga zapewnienia mieszkańcom odpowiednich możliwości ich poznawania i używania.
– Język jest wartością, którą trzeba pielęgnować, języka człowieka nie można pozbawiać, żeby nie naruszyć jego dobrostanu – podkreśliła prof. Jolanta Tambor.
Senator Halina Bieda zapowiedziała, że dokument zostanie poddany konsultacjom, w których będą mogły wypowiedzieć się zainteresowane instytucje, organizacje i środowiska społeczne. Po ich przeprowadzeniu strategia ma być dalej procedowana.
Na konferencji nie przedstawiono jednak szczegółowego harmonogramu konsultacji ani terminu przyjęcia dokumentu.
11,7 tys. zł na kształcenie nauczycieli w województwie śląskim
Jednym z działań wspierających zachowanie regionalnego dziedzictwa jest kształcenie nauczycieli. Uniwersytet Śląski we współpracy z Urzędem Marszałkowskim prowadzi Podyplomowe Studia z Wiedzy o Regionie. W roku akademickim 2026/2027 realizowana jest ich dziesiąta edycja.
Program obejmuje m.in. historię, kulturę oraz zagadnienia językowe związane ze Śląskiem, w tym języki śląski i wilamowski. Zdobyta wiedza ma pomagać nauczycielom w prowadzeniu edukacji regionalnej.
W projekcie uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego na 2026 rok przewidziano łącznie 11 700 zł na dofinansowanie udziału dziewięciu nauczycieli w studiach podyplomowych. Wsparcie ma trafić do sześciu samorządów:
- Katowice – 1 nauczyciel, 1300 zł,
- Gierałtowice – 3 nauczycieli, 3900 zł,
- Ruda Śląska – 2 nauczycieli, 2600 zł,
- Mikołów – 1 nauczyciel, 1300 zł,
- Wisła – 1 nauczyciel, 1300 zł,
- Chorzów – 1 nauczyciel, 1300 zł.
Dofinansowanie wynosi 1300 zł na osobę. Zgodnie z dokumentacją koszt studiów to 3950 zł przy płatności jednorazowej lub 4160 zł w ratach. Pozostała część kosztów jest pokrywana przez samorządy prowadzące szkoły i samych nauczycieli.
Ostateczne udzielenie pomocy finansowej wymaga podjęcia uchwały przez Sejmik Województwa Śląskiego.
Ochrona języków lokalnych po prezydenckich wetach
Działania samorządu i środowiska naukowego prowadzone są w sytuacji, gdy język śląski i wilamowski nie uzyskały ustawowego statusu języków regionalnych.
12 lutego 2026 roku prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę uznającą język śląski za regionalny. Wcześniej, 16 października 2025 roku, odmówił podpisania ustawy dotyczącej języka wilamowskiego. Prezydent uzasadniał swoje decyzje m.in. wątpliwościami dotyczącymi naukowych podstaw uznania obu języków za regionalne.
Podczas konferencji marszałek Wojciech Saługa podkreślał, że niezależnie od rozstrzygnięć ustawowych samorząd powinien angażować się w ochronę śląskiego dziedzictwa.
– Ludzie mówią po śląsku, posługują się śląskim i my jako przedstawiciele władzy regionalnej musimy zrobić wszystko, by zabezpieczyć to dziedzictwo – mówił marszałek.
Posłanka Monika Rosa wskazała natomiast, że działania obejmują edukację regionalną, kształcenie nauczycieli oraz wsparcie pomocy dydaktycznych. Podkreśliła również znaczenie przekazywania języków lokalnych między pokoleniami.
Przygotowana strategia ma być kolejnym elementem tych działań. Jej ostateczny zakres oraz sposób realizacji będą zależały od dalszych prac i wyników zapowiedzianych konsultacji.




Dodaj komentarz