GORĄCY TEMAT Ekspertyza estakady w Chorzowie: stan krytyczny, ale możliwy ograniczony powrót ruchu

Znane już są wyniki drugiej, uzupełniającej ekspertyzy stanu technicznego estakady, którą Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał wykonać władzom Chorzowa. Estakada znajduje się w stanie przedawaryjnym, a poziom zagrożenia obiektu jest krytyczny. Według polskich norm obciążeniowych, nośność estakady została obniżona z klasy B do najniższej klasy E. Ruch po obiekcie w bardzo ograniczonym zakresie, jest możliwy tylko przy stałym monitoringu obiektu i po wykonaniu niezbędnych prac naprawczych.

Co sprawdzali eksperci i do jakich wniosków doszli

Ekspertyzę wykonała Firma Inżynierska GF MOSTY Grzegorz Frej, której główny inżynier ma wieloletnią praktykę zarówno w budowie, jak i w projektowaniu mostów. Nadzór naukowy pełnił dr hab. inż. Krzysztof Żółtowski

Badania inżynierów miały dać odpowiedź na pytanie, jaki jest stan techniczny estakady i odnieść się do zapisów z pierwszej ekspertyzy autorstwa inżyniera Krzysztofa Tokarka oraz inżyniera Marka Durczoka z maja 2025 r., które dotyczyły rozwiązania tymczasowego podparcia wszystkich przęseł w odległości 6 metrów od osi podpór.

W dokumencie liczącym ponad 650 stron specjaliści od budowy mostów potwierdzili to, o czym mówi się od dawna – od momentu oddania estakady do dzisiaj obiekt znajduje się w złym stanie technicznym, począwszy od błędów w budowie i na braku właściwej opieki nad konstrukcją skończywszy.

Co osłabiło konstrukcję estakady

Cięgna sprężające, czyli stalowe liny lub pręty o wysokiej wytrzymałości, które służą do sprężania betonu, przez dziesiątki lat były narażone na działanie wód opadowych i zanieczyszczonego przemysłem ciężkim powietrza. Nie zadbano o odpowiednie zabezpieczenie kanałów kablowych (brak iniekcji, to znaczy uszczelniania i wzmocnienia metodą małoinwazyjną). Co warte podkreślenia – nigdy w historii obiektu nie oszacowano, ani nie uwzględniono w analizach realnego wpływu przerwanych kabli na bezpieczeństwo konstrukcji, przez co estakada przez dekady funkcjonowała z nierozpoznanym w pełni zagrożeniem.

Na trwałość zbrojenia i kabli sprężających wpływa również jakość betonu. Jak się okazuje – w otulinie betonowej, w warstwach przypowierzchniowych, nastąpiła utrata właściwości ochronnych betonu, co ma istotne znaczenie dla trwałości zbrojenia i kabli sprężających. Choć stan betonu na estakadzie jest ogólnie dobry, lokalnie występują obszary o podwyższonym ryzyku aktywnej korozji.

Przy użyciu kamery endoskopowej eksperci zbadali również stan zamkniętych rur odciążających. W jednym rejonie stwierdzono aktywne zacieki wewnątrz i na zewnątrz rury. To sygnał ostrzegawczy, że lokalnie izolacja może być nieszczelna, co spowoduje dalsze osłabienie konstrukcji. Jeśli zapadłaby decyzja o użytkowaniu estakady, w tym miejscu należy wykonać prace naprawcze.

Tymczasowe podparcie przęseł nie rozwiązuje problemu

Odniesiono się również do zawartej w poprzedniej ekspertyzie propozycji podparcia przęseł w odległości 6 metrów od osi podpór. Jak twierdzą inżynierowie z Firmy GF MOSTY Grzegorz Frej, to rozwiązanie nieskuteczne. W przypadku całkowitej awarii systemu sprężenia, podparcie nie zapewni bezpieczeństwa konstrukcji.

Rozbiórka estakady w Chorzowie najbardziej uzasadniona

Eksperci przeanalizowali również koszt cyklu życia estakady według metody LCC (Life Cycle Cost), czyli obliczania kosztu całkowitego w cyklu życia obiektu – od fazy przygotowania, budowy, przez użytkowanie i konserwację, aż do ewentualnej likwidacji lub rozbiórki. Wyniki są jednoznaczne – utrzymywanie tak zdegradowanego obiektu jest bezzasadne.

Według raportu Firmy Inżynierskiej GF MOSTY Grzegorz Frej rozbiórka estakady powinna nastąpić w ciągu pięciu najbliższych lat. Jej stan jest przedawaryjny (krytyczny) i nie ma zdolności bezpiecznego przenoszenia normowych obciążeń.

Czy ruch na estakadzie będzie jeszcze możliwy

Przejściowo i krótkoterminowo inżynierowie dopuszczają powrót ruchu na estakadzie w bardzo ograniczonym zakresie i pod wieloma warunkami: bezwzględnego wykonania prac naprawczych, zabezpieczeń obiektu i jego stałego monitoringu.

Ruch samochodowy – tylko po jednym pasie w obu kierunkach, przez środek jezdni i tylko dla pojazdów do 3,5 tony. Tramwaje – tak, ale tylko po jednym torze (na estakadzie nie mogą znajdować się dwa tramwaje jednocześnie. Można przywrócić ruch samochodowy i pieszych pod estakadą, ale bezwzględnie należy wyłączyć przestrzeń na parkingi ze względów przeciwpożarowych. Ewentualny pożar (na przykład samochodu) jest zbyt niebezpieczny dla obiektu.

Takie rozwiązanie mogłoby funkcjonować przez rok od podjęcia decyzji. W tym czasie estakada musiałaby być stale, bardzo szczegółowo monitorowana. Monitoring powinien obejmować kontrolę geometrii ustroju nośnego, obserwację rozwoju uszkodzeń i bieżącą ocenę stanu technicznego. Wyniki powinny być opracowane w formie raportu, który powinien być podstawą do podjęcia decyzji o ewentualnym dopuszczeniu estakady do użytku przez kolejny rok, przy zachowaniu ograniczeń.

Jak długo ważna jest ekspertyza i ile kosztowała

Sama ekspertyza jest ważna rok – do 30 kwietnia 2027 roku.

Firma Inżynierska GF MOSTY to zespół z dużym doświadczeniem. Jej główny inżynier, Grzegorz Frej, przez ponad 45 lat uczestniczył w realizacji i projektowaniu obiektów mostowych na terenie Polski.

Ekspertyza kosztowała 648 tys. zł. Na jej wykonanie miasto pozyskało dofinansowanie z Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii z Funduszu Odporności.