Biblioteka Śląska – centrum regionalnego czytelnictwa 

Biblioteka Śląska jest najstarszym ośrodkiem, gromadzącym zbiory książek na całym Górnym Śląsku. Mieści się, w aż trzech agendach na terenie Katowic – przy ul. Ligonia 7, ul. Francuskiej 12 oraz na Placu Rady Europy 1, gdzie znajduje się główny gmach instytucji. W jej zbiorach można znaleźć ponad 2.6 mln różnorodnych woluminów!

Początki Biblioteki Śląskiej datowane są na 1922 rok 

Choć dziś wszyscy znają ją pod nazwą Biblioteka Śląska, swoją działalność zaczynała jako Biblioteka Sejmu Śląskiego na przełomie 1922 i 1923 roku. Już w latach 30. XX wieku przekształciła się w w bibliotekę publiczną o profilu naukowym. Instytucja rozwijała się w szybkim tempie. U jej startu posiadała zbiór zaledwie 1000 woluminów z księgozbioru prawniczego, jednak wraz z ubiegającym czasem, zasoby znacząco powiększyły się. W swojej ponad 100-letniej działalności zanim zyskała dzisiejszą formę, figurowała pod nazwami Biblioteki Sejmu Śląskiego (w latach 1922-1936) oraz Śląska Biblioteka Publiczna Publiczna im. Józefa Piłsudskiego (w latach 1936-1945).

Zmieniając się z małej biblioteki sejmowej w jedną z największych książnic w regionie, potrzebowała własnej siedziby. W tym celu Towarzystwo Czytelni Ludowych przeprowadziło zbiórkę pieniędzy, a za zgromadzone fundusze wykupiło działkę na skrzyżowaniu ulic Francuskiej i Wojewódzkiej. To właśnie tam przez blisko 5 lat powstawał nowy gmach Biblioteki Śląskiej.

 Budynek jako jej główny ośrodek służył aż do 1998 roku. Rosnąca liczba czytelników oraz wciąż powiększające się zbiory, wymusiły kolejną przeprowadzkę, tym razem do nowo wybudowanego miejsca na Placu Rady Europy 1. 

Instytucja wojewódzka i biblioteka o charakterze naukowym 

Biblioteka Śląska, zyskała swoją obecną nazwę w 1952 roku. To wtedy również została w pełni uznana za bibliotekę naukową, uwzględniając w swojej działalności potrzeby środowisk akademickich, zakres i kierunki badań naukowych prowadzonych w śląskich instytucjach oraz pomoc instruktażowo-metodyczną udzielaną samorządowym bibliotekom publicznym. 

Biblioteka jako instytucja wojewódzka ma szereg obowiązków. Do najważniejszych należy oczywiście gromadzenie, udostępnianie i ochrona zbiorów polskiego i zagranicznego piśmiennictwa. Biblioteka popularyzuje również czytelnictwo poprzez organizację wystaw, pokazów oraz spotkań z autorami. W jej murach odbywają się także inne wydarzenia o charakterze kulturalnym. Ponadto koordynuje działania bibliotek publicznych, tworząc tym samym system informacyjny województwa śląskiego. 

Ponad 2.6 mln woluminów

Zbiory Biblioteki Śląskiej to imponujące 2.6 mln woluminów z najróżniejszych dziedzin naukowych. Znajdziemy tu zatem źródła wiedzy zarówno z zakresu nauk prawnych czy społecznych, jak i ekonomicznych i humanistycznych. Znaczącą grupą dokumentów jest także literatura regionalna, dotycząca historii oraz czasów współczesnych Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego.

Woluminy biblioteki to dokumenty drukowane – książki, czasopisma i broszury, liczne rękopisy oraz materiały kartograficzne, takie jak mapy, plany i atlasy. Ponadto do dyspozycji czytelników są dokumenty audiowizualne m.in. płyty analogowe i kasety magnetofonowe, elektroniczne nośniki informacji na czele z płytami CD i DVD oraz materiały ikonograficzne – fotografie, pocztówki oraz ekslibrisy. 

5 różnorodnych czytelni w tym Czytelnia Zbiorów Specjalnych

W ramach biblioteki prowadzonych jest 5 czytelni. Należą do nich: Czytelnia Główna, Czytelnia Czasopism Bieżących, Czytelnia Sztuk w Domu Oświatowym Biblioteki Śląskiej, Czytelnia Zbiorów Śląskich oraz Czytelnia Zbiorów Specjalnych. Każda z nich oferuje dostęp do zróżnicowanych dokumentów z zakresu swojej specjalizacji. Szczególnie interesująco prezentuje się ostatnia z nich – Czytelnia Zbiorów Specjalnych. Można znaleźć w niej przede wszystkim druki (książki i czasopisma) wydane do 1800 roku! To tutaj znajduje się również kolekcja Biblioteki Teatru Lwowskiego i kolekcja bibliofilska Romana Chrząstowskiego – żołnierza Szarych Szeregów oraz Armii Krajowej. 

Ponadto w Czytelni Zbiorów Specjalnych znajduje się kolekcja muzyczna i wchodzące w jej skład wydawnictwa nutowe i nagrania dźwiękowe, kolekcja filmowa stworzona z dawnych plakatów oraz filmów fabularnych i dokumentalnych, a także tzw. cimelia, czyli cenne druki wydawane w XIX wieku oraz książki z podpisami ich autorów. 

W jaki sposób można skorzystać ze zbiorów Biblioteki Śląskiej?

Do Biblioteki Śląskiej mogą zapisać się osoby, które ukończyły 18 rok życia, bądź osoby niepełnoletnie w obecności opiekuna (wymogiem jest ukończenie 13 roku życia). Do korzystania ze zbiorów konieczne jest również konto biblioteczne, zakładane online na oficjalnej stronie internetowej. 

W Bibliotece Śląskiej wydawane są dwa rodzaje kart bibliotecznych:

• uprawniająca do korzystania tylko z czytelń biblioteki,
• uprawniająca do korzystania z wszystkich usług biblioteki.

Aby otrzymać kartę biblioteczną należy przedstawić następujące dokumenty:

• wypełnioną i własnoręcznie podpisaną kartę zapisu,
• aktualny dokument tożsamości ze zdjęciem oraz numerem PESEL:
  • osoby pełnoletnie dowód osobisty,
  • osoby niepełnoletnie legitymację szkolną,
  • cudzoziemcy paszport.

Jednorazowe wydanie karty to koszt 6 złotych. Jej duplikat kosztuje natomiast 12 złotych. Z opłaty zwolnione są osoby do 13 roku życia (karta z prawem korzystania wyłącznie z czytelń), emeryci i renciści, osoby bezrobotne, osoby, które ukończyły 60 rok życia oraz osoby niepełnosprawne. Każdy czytelnik może wypożyczyć jednorazowo 10 woluminów.