26 nowych ogrodów deszczowych w Metropolii. Program wystartował w Będzinie

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia rozpoczęła tegoroczną edycję programu „Ogrody Deszczowe GZM” od Będzina. Inauguracja odbyła się w Szkole Podstawowej nr 4, a w całej Metropolii w ramach programu ma powstać 26 nowych ogrodów deszczowych, zakładanych przez uczniów, przedszkolaków i lokalnych działaczy społecznych przy wsparciu ekspertów.

Będzin otwiera tegoroczną edycję

Program wystartował w Będzinie, ale obejmie znacznie szerszy obszar. Ogrody deszczowe powstaną także m.in. w Sosnowcu, Dąbrowie Górniczej, Czeladzi, Gliwicach, Zabrzu, Katowicach, Bytomiu, Tychach i Mysłowicach. Łącznie działania zostaną zrealizowane w 20 gminach Metropolii.

Tegoroczna edycja zakłada przeprowadzenie 26 warsztatów edukacyjnych, podczas których uczestnicy najpierw poznają zasady projektowania i pielęgnacji błękitno-zielonej infrastruktury, a następnie samodzielnie, pod okiem specjalistów z katowickiej firmy CALLA Group, założą ogrody na terenach swoich placówek.

Edukacja przez działanie

Jak podkreśla Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia, program ma nie tylko praktyczny, ale przede wszystkim edukacyjny charakter. Jego celem jest budowanie świadomości ekologicznej i pokazanie, że działania związane z adaptacją do zmian klimatu można podejmować lokalnie i w sposób dostępny dla mieszkańców.

– Program „Ogrody Deszczowe GZM” ma przede wszystkim wymiar edukacyjny. Chcemy pokazać, że ekologia zaczyna się od konkretnego działania, które może podjąć każdy z nas – podkreśla Igor Śmietański, wiceprzewodniczący zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

– Poprzez warsztaty uczymy młode pokolenie i działaczy społecznych, jak adaptować nasze otoczenie do zmiany klimatu. Co istotne, technika ta jest dostępna dla każdego – taki ogród deszczowy może założyć we własnym zakresie każda chętna grupa mieszkańców Metropolii, realnie wspierając ochronę zasobów wodnych w swojej okolicy – dodaje Igor Śmietański.

Jak dodaje, warsztaty mają uczyć młode pokolenie i działaczy społecznych, jak przystosowywać otoczenie do skutków zmiany klimatu. Zwraca też uwagę, że ogród deszczowy może zostać założony również oddolnie, przez mieszkańców zainteresowanych ochroną zasobów wodnych w swoim najbliższym otoczeniu.

Prace potrwają do końca roku szkolnego

Realizacja programu rozpoczęła się w kwietniu i potrwa do końca roku szkolnego 2025/2026. Harmonogram działań jest intensywny, a zaangażowane instytucje zobowiązały się do utrzymania powstałych ogrodów przez co najmniej trzy lata.

To oznacza, że efekty programu mają być widoczne nie tylko bezpośrednio po zakończeniu warsztatów, ale również w dłuższej perspektywie. Ważne jest także to, że ogrody powstaną w miejscach ogólnodostępnych, dzięki czemu będą służyć lokalnym społecznościom.

Jak działają ogrody deszczowe

Ogrody deszczowe to rozwiązania, które pomagają lepiej zagospodarować wody opadowe i ograniczyć ich spływ do kanalizacji. Dzięki odpowiednio dobranym zbiornikom, warstwom podłoża i roślinom możliwe jest przechwytywanie deszczówki, m.in. bezpośrednio z dachów.

Tak zgromadzona woda nie trafia od razu do kanalizacji, lecz jest stopniowo oddawana do atmosfery poprzez parowanie. To z kolei pomaga utrzymać wilgotność gleby w czasie suszy i wspiera lokalny mikroklimat. W takich ogrodach stosuje się rośliny hydrofitowe, które dobrze znoszą zmienne poziomy nawodnienia, a jednocześnie mają walory ozdobne.

Korzyści dla miast i mieszkańców

Metropolia wskazuje, że program przynosi korzyści w kilku wymiarach. Po pierwsze, ogrody deszczowe odciążają kanalizację i mogą ograniczać ryzyko lokalnych podtopień. Po drugie, wspierają walkę ze skutkami suszy, poprawiając wilgotność gleby i warunki mikroklimatyczne. Po trzecie, zwiększają bioróżnorodność i tworzą bardziej przyjazne przestrzenie dla ludzi oraz lokalnej fauny.

Tegoroczna edycja programu pokazuje, że niewielkie, lokalne inwestycje mogą łączyć edukację, ekologię i praktyczne działania na rzecz lepszego gospodarowania wodą. Będzin był pierwszym przystankiem, ale w najbliższych miesiącach podobne ogrody pojawią się w kolejnych miastach Metropolii.