GORĄCY TEMAT Czy Prezydent Rudy Śląskiej będzie mógł się ubiegać o kolejną kadencję? Znamy stanowisko PKW

Państwowa Komisja Wyborcza rozwiała wszelkie wątpliwości dotyczące możliwości ubiegania się Michała Pierończyka, prezydenta Rudy Śląskiej, o trzecią kadencję w 2029 roku. Po zapytaniu radnego Rafała Wypiora, PKW wyjaśniła, że wybory przedterminowe, w których Pierończyk objął urząd po śmierci Grażyny Dziedzic, nie wliczają się do limitu kadencji. Oznacza to, że obecny prezydent miasta będzie mógł ubiegać się o ponowny wybór w nadchodzących wyborach samorządowych. To rozstrzygnięcie kończy długotrwałe spekulacje i otwiera drogę do przyszłych wyborów.

Dwukadencyjność w Polsce a przypadek prezydenta Rudy Śląskiej

Dwukadencyjność samorządowców jest tematem, który budzi liczne kontrowersje, a zwłaszcza w mieście takim jak Ruda Śląska. Sytuacja Michała Pierończyka, obecnego prezydenta miasta, jest jednak nietypowa, co sprawia, że pytanie o jego możliwość ubiegania się o trzecią kadencję w 2029 roku staje się bardziej skomplikowane niż w innych miastach.

Michał Pierończyk objął urząd prezydenta Rudy Śląskiej po tragicznych wydarzeniach, jakie miały miejsce w 2022 roku, gdy zmarła dotychczasowa prezydent Grażyna Dziedzic. Zorganizowane wówczas wybory przedterminowe dały mu możliwość objęcia stanowiska po raz pierwszy. Następnie, w 2024 roku, prezydent Pierończyk został wybrany ponownie, tym razem na pełną kadencję. Problem, który pojawił się w związku z jego kandydaturą na przyszłość, dotyczy właśnie tego pierwszego wyboru. Z racji na to, że miały one charakter przedterminowy, pojawiła się wątpliwość, czy wliczają się one do limitu dwóch kadencji, który dotyczy samorządowców.

Odpowiedź Państwowej Komisji Wyborczej

Aby rozwiać wszelkie wątpliwości, radny Rafał Wypior postanowił zasięgnąć oficjalnej opinii na temat swojej sytuacji prawnej i zwrócił się do Państwowej Komisji Wyborczej (PKW). Radny wysłał do PKW pismo z zapytaniem dotyczącym możliwości kandydowania prezydenta w wyborach samorządowych zaplanowanych na 2029 rok.

Szanowni Państwo, zwracam się z uprzejmą prośbą o zajęcie stanowiska oraz udzielenie wyjaśnienia w zakresie stosowania przepisów dotyczących zasady dwukadencyjności organów wykonawczych gmin, w odniesieniu do Prezydenta Miasta Ruda Śląska. Pytanie dotyczy możliwości ponownego kandydowania w wyborach samorządowych planowanych na 2029 rok przez obecnie urzędującego Prezydenta Miasta Ruda Śląska, pana Michała Pierończyka. […] W przestrzeni publicznej oraz medialnej coraz częściej pojawiają się rozbieżne interpretacje dotyczące tego, czy w opisanym stanie faktycznym możliwe jest jego kandydowanie w kolejnych wyborach samorządowych w 2029 roku. […] Z powyższym pytaniem uprzejmie proszę o jednoznaczne stanowisko Państwowej Komisji Wyborczej w przedmiotowej sprawie – czytamy w piśmie radnego Rafała Wypiora.

W odpowiedzi na to zapytanie, PKW wydała stanowisko, w którym potwierdziła, że Michał Pierończyk, mimo że był wybrany na urząd prezydenta dwukrotnie, nie podlega zasadzie dwukadencyjności, ponieważ jego pierwsza kadencja nie została zarządzona w trybie wyborów wójtów, burmistrzów czy prezydentów miast. Zgodnie z przepisami art. 474 § 1 Kodeksu wyborczego, zasada dwukadencyjności dotyczy tylko wyborów, które odbywają się po zakończeniu pełnej kadencji, co oznacza, że wybory przedterminowe nie są traktowane jako pełna kadencja. Zatem Michał Pierończyk ma prawo kandydować na trzecią kadencję w 2029 roku, jeśli zdecyduje się na ponowny start.

– W odpowiedzi na zapytanie z dnia 04.02.2026 r., dotyczące możliwości ubiegania się o trzecią kadencję przez Prezydenta Miasta Ruda Śląska, pana Michała Pierończyka, uprzejmie informujemy, że w przypadku wyborów przedterminowych, w wyniku których osoba objęła urząd po śmierci poprzedniego włodarza, pierwsza kadencja nie jest wliczana do limitu dwóch kadencji, o którym mowa w art. 11 § 4 Kodeksu wyborczego. Zgodnie z przepisami, osoba, która została wybrana w wyborach przedterminowych, nie jest objęta zakazem kandydowania w kolejnych wyborach, ponieważ jej pierwsza kadencja nie została zarządzona na podstawie art. 474 § 1 Kodeksu wyborczego. W związku z powyższym, Prezydent Miasta Ruda Śląska, pan Michał Pierończyk, będzie mógł ubiegać się o trzecią kadencję w wyborach samorządowych, które odbędą się w 2029 roku – czytamy w odpowiedzi PKW.

Dwukadencyjność w Polsce – kontrowersje

Wprowadzenie zasady dwukadencyjności w 2018 roku miało na celu zapobieganie koncentracji władzy w rękach jednej osoby przez długie lata. Zgodnie z przepisami, osoby pełniące funkcję wójta, burmistrza czy prezydenta miast mogą sprawować swoje stanowisko przez maksymalnie dwie kadencje, z zachowaniem obowiązkowego odstępu między kadencjami. Celem tej regulacji jest zwiększenie rotacji elit politycznych, co ma prowadzić do większej przejrzystości w życiu publicznym oraz ograniczenia powstawania lokalnych układów władzy.

Jednak zasada ta budzi kontrowersje, zwłaszcza w przypadku sprawdzonych i popularnych włodarzy, którzy skutecznie zarządzają miastem przez wiele lat. Krytycy twierdzą, że tego typu przepisy mogą ograniczać bierne prawo wyborcze oraz pozbawiać obywateli możliwości ponownego wyboru swoich liderów, nawet jeśli ci są w stanie dobrze pełnić swoją funkcję. Michał Pierończyk zwrócił na to uwagę, wskazując, że jego przypadek jest specyficzny, a brak jednoznaczności w przepisach może prowadzić do luk prawnych, które wymagają wyjaśnienia przez PKW.